Nerwobóle to dolegliwości bólowe, które mogą mieć różne przyczyny. Są one bardzo dokuczliwym problemem. Objawiają się najczęściej jako nagły i przeszywający ból i mogą występować w różnych lokalizacjach ciała, takich jak klatka piersiowa, brzuch, plecy, a nawet głowa czy zęby. Typowe są także nerwobóle serca, które potrafią przypominać zawał oraz nerwoból pod lewym żebrem czy pod łopatką, który mylony bywa z bólem mięśniowym. U niektórych pacjentów pojawiają się również wędrujące nerwobóle, czyli bóle promieniujące w inne obszary ciała. Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, co to są nerwobóle, skąd się biorą i jakie leki na nerwobóle mogą przynieść ulgę.
- Co to są nerwobóle?
- Nerwobóle – najczęstsze lokalizacje
- Nerwobóle objawy
- Nerwica a nerwobóle
- Diagnoza nerwobólów
- Choroby, które mogą powodować nerwobóle
- Co pomaga na nerwobóle?
- Jaka witamina na nerwobóle?
- Nerwobóle głowy, zębów i nerwobóle po operacji – rzadziej znane przypadki
- FAQ: To musisz wiedzieć o nerwobólach
Co to są nerwobóle?
Nerwobóle, nazywane również neuralgią, to dolegliwości bólowe, które spowodowane są uszkodzeniem konkretnego nerwu. Mają one charakter przeszywający, piekący lub kłujący. Często także klasyfikuje się je jako ból promieniujący i nawracający z dużą częstotliwością. Nerwobóle mogą trwać od kilku sekund do kilkunastu minut i są zazwyczaj nagłe, występują bez wyraźniej przyczyny. Neuralgia i nerwobóle w klasyfikacji ICD-10 opisane są kodem M79.2.
Skąd się biorą nerwobóle?
Przyczyny nerwobólu mogą być bardzo zróżnicowane. Czasami podłoże dolegliwości może być mechaniczne, na ból może wynikać więc z długotrwałego ucisku na nerw. W innych sytuacjach przyczyna leży w infekcji, zwyrodnieniach kręgosłupa, czy problemach metabolicznych, a nawet przewlekłym stresie, który podnosi nadwrażliwość układu nerwowego. A często także nerwoból ma nieznane i nieokreślone pochodzenie. Ze względu na różnorodność możliwych przyczyn, diagnostyka nerwobólu wymaga kompleksowego podejścia. Warto obserwować, kiedy i gdzie pojawia się ból, co go nasila lub łagodzi, a także czy towarzyszą mu inne objawy neurologiczne.
Co oznaczają wędrujące nerwobóle?
Wędrujące nerwobóle to dolegliwość, w której ból pojawia się w różnych lokalizacjach ciała i nie daje się jednoznacznie powiązać z jedną przyczyną anatomiczną. Wędrujące nerwobóle bywają mylone z objawami chorób serca, czy chorób mięśniowo-szkieletowych. Ich przyczyna może być psychosomatyczna, co jest ważne dla osób narażonych na ciągły stres, lęk, traumy, depresję, czy inne zaburzenia natury psychicznej. Wędrujące nerwobóle mogą jednego dnia pojawiać się w klatce piersiowej, a kolejnego w plecach. Czasami mogą im towarzyszyć także inne objawy. W przypadku wędrujących nerwobólów warto skonsultować się z lekarzem, aby poznać ich przyczyny i wykluczyć poważniejsze schorzenia.
Nerwobóle – najczęstsze lokalizacje
Nerwobóle mogą pojawić się w różnych częściach ciała, tam, gdzie przebiegają nerwy obwodowe. Jeśli dojdzie do ich ucisku lub podrażnienia można poczuć silny i przeszywający ból. Nerwobóle najczęściej manifestują się w okolicy klatki piersiowej, pleców i brzucha.
Nerwobóle serca i w klatce piersiowej
Neuralgia serca i nerwobóle w klatce piersiowej to jedne z najbardziej niepokojących objawów. Bywają one mylone z zawałem lub schorzeniami natury kardiologicznej, jednak w odróżnieniu od bólu wieńcowego, nerwoból w klatce piersiowej ma charakter miejscowy, jest to ból kłujący lub przeszywający i nasila się przy wdechu, ruchu lub dotyku. Zazwyczaj nie towarzyszą mu ani duszności ani zawroty głowy. U pacjentów, u których obserwuje się nerwobóle serca lub nerwoból w piersiach, objawy są często związane z symptomami typowymi dla stanów lękowych. Pojawia się więc uczucie kłucia, ucisk po lewej stronie mostka, a także uczucie ucisku w sercu. Tego typu nerwobóle w klatce piersiowej mogą być skutkiem stresu, nerwicy lub napięcia mięśniowego.
Jak odróżnić nerwoból w klatce piersiowej od zawału?
Zawał mięśnia sercowego to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Wynika z nagłego niedokrwienia serca i jego częściowej martwicy. Ból przy zawale jest nagły i bardzo silny, pacjenci często opisują go jako “ściskający” lub “gniotący”. Zazwyczaj odczuwa się go za mostkiem i może promieniować do lewego ramienia, szyi, pleców i żuchwy i utrzymuje się kilka minut. Zawałowi serca towarzyszą takie dolegliwości jak duszności, silne zmęczenie, nudności, zawroty głowy i pocenie się. Natomiast nasilenie bólu przy nerwobólu w klatce piersiowej jest znacznie mniejsze, a ponadto ból nie narasta, tylko cały czas pozostaje na tym samym poziomie. Nerwoból w klatce piersiowej występuje punktowo, zazwyczaj po lewej lub prawej stronie i często ustępuje po zażyciu leków przeciwbólowych. Przy nerwobólach warto zwrócić uwagę na objawy towarzyszące, czyli ogólny lęk i drętwienie.
Jeśli ból utrzymuje się długo, należy natychmiast wezwać pogotowie. Bólu w klatce piersiowej nie można ignorować. W przypadku powtarzających się nerwobóli warto skonsultować się z lekarzem.
Masz ból w klatce piersiowej i nie wiesz, czy to nerwoból czy problem z sercem?
Dzięki pakietom medycznym możesz skonsultować się z internistą lub kardiologiem bez kolejek.
Nerwobóle w klatce piersiowej a zawał serca
| Kryterium | Nerwobóle w klatce piersiowej | Zawał serca |
| Charakter bólu | Kłujący, ostry ból, mniejszy niż przy zawale mięśnia sercowego | Nagły, silny ból, uczucie “gniecenia” serca |
| Lokalizacja | Punktowa | Za mostkiem, ból jest często promieniujący |
| Czas trwania | Kilka minut | Kilka lub kilkanaście minut |
| Objawy towarzyszące | Lęk, drętwienie | Duszności, silne zmęczenie, nudności, zawroty głowy, pocenie się |
Nerwoból pod lewym żebrem i nerwobóle brzucha
Kolejną częstą lokalizacją nerwobóli jest brzuch. Nerwoból pod lewym żebrem, chociaż może być kojarzony z chorobami trzustki, śledziony lub żołądka, tak naprawdę wynika z zaburzeń w nerwach lub splotach nerwowych. Nerwobóle brzucha po lewej stronie mogą promieniować do pleców lub pachwiny, mają charakter rwący i nasilają się przy dotyku lub napięciu mięśni brzucha. Czasem są wynikiem uszkodzenia nerwów po operacjach brzusznych, a innym razem efektem przewlekłego napięcia lub przeciążenia mięśni.
Nerwoból międzyżebrowy, pod łopatką i nerwoból pleców
Nerwoból międzyżebrowy to specyficzna forma neuralgii. Jest to ból, który promieniuje wzdłuż żeber i nasila się przy kaszlu, kichaniu, czy skrętach tułowia. Jego przyczyna często wynika z przebytych urazów, czy zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Z kolei nerwoból pod łopatką lub nerwoból w plecach pod łopatką łączy się z problemami kręgosłupa. Ból może promieniować do ramienia, klatki piersiowej i szyi.
Nerwobóle pleców są bardzo powszechnym problemem, szczególnie u osób z siedzącym trybem życia, chociaż mogą pojawić się także na skutek zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa.
Nerwobóle objawy
Neuralgia może manifestować się przez wiele objawów. Zazwyczaj różnią się one od typowego bólu somatycznego, ponieważ są bardziej intensywne, przeszywające i trudniejsze do jednoznacznego zlokalizowania. Dodatkowo występują nagle, często bez wyraźnego powodu i mogą mieć charakter przewlekły lub napadowy. Wśród najbardziej charakterystycznych objawów nerwobóli wymienia się:
- Ostry, przeszywający ból,
- Ból nasilający się przy ruchu, oddychaniu, dotyku,
- Nadwrażliwość skóry w okolicy objętej bólem,
- Zaburzenia czucia,
- Drętwienia,
- Ból promieniujący,
- Brak poprawy po zastosowaniu środków przeciwbólowych.
Objawy mogą się nasilać w wyniku stresu, braku snu, zmian temperatury, a także przy napięciu emocjonalnym. Z tego powodu nerwobóle i stres są ze sobą ściśle powiązane.
Kiedy udać się do lekarza?
Jeśli ból nawraca i ciężko jest ci określić jego charakter i przyczynę, zgłoś się do lekarza. Pierwszym krokiem będzie wizyta u internisty lub lekarza rodzinnego, a później konsultacja z neurologiem.
Nerwica a nerwobóle
Związek między stanem psychicznym a bólem fizycznym jest niepodważalny. Ma więc także znaczenie w przypadku nerwicy i nerwobóli. Coraz więcej specjalistów wskazuje, że u znacznej części pacjentów cierpiących na wędrujące nerwobóle, zaburzenia lękowe i przewlekły stres odgrywają kluczową rolę w powstawaniu lub nasilaniu objawów.
Co ciekawe, nerwica może być przyczyną nerwobóli. Nerwica powoduje silne napięcie psychiczne, związane z innymi zaburzeniami psychicznymi oraz przewlekłym stresem. Taki stan organizmu może prowadzić do dużego przeciążenia układu nerwowego, co w efekcie prowadzi do nerwobóli.
Nerwobóle związane z nerwicą pojawiają się najczęściej w okolicach klatki piersiowej i nasilają się przy głębokim oddychaniu, a także głowy i szyi, powodując uczucie ucisku i tzw. obręczy na głowie. Charakterystyczne jest to, że nerwobóle związane z nerwicą często zmieniają swoje położenie (tzw. wędrujące nerwobóle) i nasilają się w sytuacjach stresowych lub przy nadmiernym skupieniu uwagi na swoim zdrowiu.
Jak odróżnić nerwicowe nerwobóle od organicznych?
Chociaż nerwica a nerwobóle mają ścisły związek, to ważne jest, aby przed postawieniem diagnozy wykluczyć poważne choroby somatyczne, takie jak choroby serca, układu pokarmowego, neurologicznego czy mięśniowo-szkieletowego. W przypadku gdy badania nie wykazują nieprawidłowości, a dolegliwości są przewlekłe, zmienne i pojawiają się w momentach napięcia emocjonalnego, tło symptomów może być psychogenne.
Co pomaga na nerwobóle nerwicowe? W leczeniu tego typu dolegliwości podstawą są techniki relaksacyjne i oddechowe, a także psychoterapia, aktywność fizyczna, suplementacja, pomocna może być witamina B12 na nerwobóle, a także farmakoterapia. Warto też sięgnąć po domowe sposoby na nerwobóle, takie jak masaże, ciepłe okłady czy plastry rozgrzewające na nerwobóle, które mogą pomóc zredukować napięcie mięśniowe i złagodzić objawy.
Diagnoza nerwobólów
Rozpoznanie nerwobólu nie jest łatwą sprawą, ponieważ nie istnieją konkretne testy i badania, które pozwoliłyby postawić jasną diagnozę. Dlatego diagnostyka opiera się przede wszystkim na wykluczeniu innych możliwych przyczyn bólu. Dzieje się to na drodze badań które pozwalają zarówno zlokalizować problem, jak i wykluczyć choroby towarzyszące. Do najważniejszych należą:
- Badania neurologiczne – służą określeniu obszarów nerwobólów,
- Konsultacje dentystyczne – pozwala wykluczyć zmiany w jamie ustnej, które mogą uciskać nerwy czaszkowe i powodować nerwobóle,
- Badania laboratoryjne – pomagają wykryć stany zapalne,
- Badania obrazowe – ich celem jest zobaczenie potencjalnych ucisków na nerwy, zmian lub uszkodzeń.
Takie podejście pozwala lekarzowi dokładnie przeanalizować przyczyny bólu i zaplanować właściwe leczenie. W ramach pakietów medycznych wszystkie te badania można wykonać bez długiego oczekiwania, dzięki czemu proces diagnostyczny przebiega sprawnie i komfortowo dla pacjenta.
Choroby, które mogą powodować nerwobóle
Neuralgia często wynika z chorób i stanów zapalnych, które mogą wpływać na nerwy. Do chorób, które mogą powodować nerwobóle zalicza się:
- Cukrzyca – Jest jednym z czynników, który może powodować nerwobóle. Przewlekle podwyższony poziom glukozy we krwi może prowadzić do uszkodzenia nerwów obwodowych. Objawia się to mrowieniem, drętwieniem stóp i dłoni, a także nadwrażliwością na dotyk.
- Półpasiec – Jest to choroba wywołana przez wirus ospy wietrznej i półpaśca, który może pozostawać uśpiony w zwojach nerwowych przez wiele lat. Nerwobóle, do których dochodzi w wyniku półpaśca charakteryzują się ostrym bólem wzdłuż zajętego nerwu i nadwrażliwością skóry.
- Choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa – Zmiany zwyrodnieniowe, takie jak dyskopatia czy skolioza, mogą prowadzić do ucisku nerwów wychodzących z rdzenia kręgowego. Jako skutek dochodzi do nerwobólu międzyżebrowego.
- Stwardnienie rozsiane – Neuralgia nerwu trójdzielnego to najczęściej występujący nerwoból twarzy. Pojawia się przy nim nagły i silny ból, który może przypominać porażenie prądem. Może być związana m.in. ze stwardnieniem rozsianym, ale także z uciskiem nerwu i urazami twarzy.
- Przebyty wylew krwi do mózgu – Uszkodzenie struktur mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie bodźców czuciowych może prowadzić do tzw. bólu ośrodkowego.
- Uszkodzenie nerwów obręczy barkowej – W wyniku uszkodzenia nerwów obręczy barkowej może dojść do neuralgii splotu ramiennego.
- Niedobór witamin – Witaminy z grupy B odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego. Niedobór witaminy B12 może prowadzić do: mrowienia, bólu kończyn i zaburzeń czucia. To jedna z częstszych i jednocześnie odwracalnych przyczyn nerwobóli.
Co pomaga na nerwobóle?
Nerwobóle mogą mieć różne przyczyny, jednak gdy już się pojawią, kluczowe pytanie, oprócz tego, o ich podłoże, brzmi: co pomaga na nerwobóle i jak skutecznie złagodzić ból, by wrócić do codziennego funkcjonowania? Leczenie musi być zgodne z charakterem nerwobóli. Znajdziemy jednak kilka podstawowych sposobów, które pomogą poradzić sobie z tym problemem. Podstawowym lekarstwem są leki przeciwbólowe. W teorii powinny one zadziałać szybko i uśmierzyć ból, jednak wiemy, że w wielu przypadkach silnych nerwobóli, nie pomagają. Warto więc zastosować metody relaksacyjne i redukujące stres. Oprócz tego dobrym pomysłem jest zastosowanie terapii miejscowej, np. poprzez maść na nerwobóle, czy plastry rozgrzewające na nerwobóle. Dla wielu pacjentów ulgę przynoszą również domowe sposoby na nerwobóle, takie jak gorące kąpiele, delikatne rozciąganie czy amol na nerwobóle stosowany miejscowo. Dobrą praktyką jest także aktywność fizyczna. Sport poprawia krążenie i napięcie mięśniowe, pozwala na uwalnianie się endorfin, poprawia humor i zmniejsza stres.
Leki na nerwobóle
Wybór leków na nerwobóle zależy od rodzaju bólu, jego intensywności, lokalizacji i przyczyny. W leczeniu wykorzystuje się zarówno preparaty dostępne bez recepty, jak i silniejsze leki na receptę. Pierwszą rzeczą, po którą sięgają osoby doświadczające nerwobóli są tabletki na nerwobóle bez recepty. Wyróżnia się ich trzy główne rodzaje:
- Tradycyjne leki przeciwbólowe – Paracetamol, czy Ibuprofen to środki przeciwbólowe, które są podstawą w doraźnym leczeniu nerwobólów.
- Tabletki rozkurczowe na nerwobóle bez recepty – Stosowane nie tylko w formie tabletek, ale także maści, żeli i plastrów do leczenia miejscowego.
- Preparaty ziołowe – Stosuje się je najczęściej przy nerwobólach wywołanych stresem lub o podłożu psychicznym, ponieważ ich celem jest uspokojenie.
Skuteczne leki na nerwobóle na receptę
W przypadku przewlekłych nerwobóli, lekarz po dokładnym badaniu i zapoznaniu się z sytuacją pacjenta może zaproponować stosowanie leków na receptę. Przy bólach neuropatycznym dobrym rozwiązaniem będą leki przeciwdepresyjne, czasami także przeciwpadaczkowe. Oprócz tego można stosować leki, które rozluźniają mięśnie, i te, zapewniające miejscowe uśmierzenie bólu.
Jaka witamina na nerwobóle?
W kontekście nerwobóli coraz częściej mówi się o znaczeniu właściwej suplementacji. Niektóre witaminy mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego. Ich niedobór może zwiększać wrażliwość nerwów obwodowych, pogarszać przewodnictwo nerwowe, a w efekcie nasilać ból. Wśród najlepszych witamin na nerwobóle znajdzie się:
- Witamina B12 – Jest ona kluczowe w regeneracji nerwów, a jej niedobór może prowadzić do drętwienia kończyn, mrowienia, a nawet nerwobóli.
- Witamina B6 – Bierze udział w syntezie neuroprzekaźników, a jej niedobór może być związany z nadpobudliwością nerwową.
- Witamina D3 – Wpływa na pracę układu nerwowego, a jej niski poziom w organizmie może powodować przewlekłe bóle.
- Kwas foliowy – Wspomaga regenerację tkanki nerwowej i dobrze uzupełnia suplementy z witaminami z grupy B.
Warto pamiętać, że skuteczna suplementacja powinna być poprzedzona badaniami krwi i prowadzona pod kontrolą lekarza.
Nerwobóle głowy, zębów i nerwobóle po operacji – rzadziej znane przypadki
Choć nerwobóle najczęściej kojarzymy z klatką piersiową, plecami czy kończynami, mogą one pojawiać się również w innych miejscach, takich jak głowa czy zęby. Ich rozpoznanie bywa trudne, bo często przypominają inne dolegliwości. Nerwoból głowy wynika najczęściej z podrażnienia nerwu potylicznego lub nerwu trójdzielnego. W pierwszym przypadku ból zaczyna się z tyłu głowy i przenosi się na obszar czoła. Przy drugim rodzaju, neuralgia nerwu trójdzielnego, powoduje gwałtowny i przeszywający ból z jednej strony twarzy. Co ciekawe, nerwoból może dotyczyć także zębów. Nerwoból może naśladować zwykły ból zęba, choć jego przyczyną jest ucisk lub zapalenie nerwu trójdzielnego. Takie przypadki wiążą się z dużą uciążliwością i wymagają interwencji neurologicznej, a nie stomatologicznej.
Nerwobóle po operacji
Jeśli podczas operacji dojdzie do uszkodzenia drobnych nerwów czuciowych, w rezultacie mogą wystąpić nerwobóle pooperacyjne. Ich cechami charakterystycznymi jest uczucie pieczenia lub kłucia wzdłuż blizny i nadwrażliwość skóry wokół rany, która wiąże się z nasileniem się bólu przy dotyku. Leczenie opiera się na lekach przeciwneuralgicznych i fizjoterapii.
FAQ: To musisz wiedzieć o nerwobólach
Po czym poznać nerwobóle?
Nerwoból to najczęściej nagły, piekący lub kłujący ból, który może promieniować wzdłuż przebiegu nerwu. Często pojawia się jako nerwoból międzyżebrowy, nerwoból w klatce piersiowej, nerwoból pod łopatką lub nerwoból kręgosłupa lędźwiowego. Nerwoból może nasilać się przy ruchu, ucisku lub głębokim oddechu.
Czy nerwobóle są ze stresu?
Tak, niektóre nerwobóle mogą pojawiać się z powodu przewlekłego stresu. Przewlekłe napięcie może powodować nadmierne napięcie mięśni i ucisk na nerwy, co wywołuje ból. Nerwobóle mogą mieć jednak także inne przyczyny.
Jak pozbyć się nerwobólu?
To, co na nerwobóle zadziała najlepiej, zależy od ich przyczyny. Na pierwszym etapie należy zdiagnozować neuralgię i poznać przyczynę, która odpowiada za nerwobóle. Dzięki temu możliwe będzie wprowadzenie odpowiedniego leczenie i pozbycie się problemu.
W jakich miejscach są nerwobóle?
Nerwobóle mogą występować w każdej części ciała. Częste są nerwobóle w klatce, nerwobóle brzucha po lewej i po prawej stronie, nerwobóle pod żebrami czy nerwobóle pleców. Pacjenci zgłaszają także nerwoból pod lewym i prawym żebrem, nerwoból pod łopatką, nerwoból w piersiach czy nerwobóle nóg. Lokalizacja zależy od tego, który nerw został podrażniony lub uciśnięty.
Bibliografia:
- Domżał, T. M. (2008). Ból przewlekły-problemy kliniczne i terapeutyczne. Polski przegląd neurologiczny, 4(1), 1-8.
- Domżał, T. M. (2007). Kliniczne podstawy badania i oceny bólu-wprowadzenie do tematu. Polski Przegląd Neurologiczny, 3(4), 211-215.
- Johnson, R. W., & Rice, A. S. (2014). Postherpetic neuralgia. New England Journal of Medicine, 371(16), 1526-1533.
- Stępień, A. (2007). Neuralgie i nerwobóle twarzy. Polski Przegląd Neurologiczny, 3(4), 262-271.
