Badania profilaktyczne kobiet – kompedium

Badania profilaktyczne kobiet pozwalają na szybkie rozpoznanie choroby i wprowadzenie metod leczenia. Pacjentki na całym świecie borykają się z różnymi schorzeniami, a czasami płeć może być czynnikiem ryzyka rozwoju tych chorób. Jeśli będziemy badać się regularnie, zapewnimy sobie dobre zdrowie i długie życie. Z tego powodu, badania profilaktyczne zyskują coraz większe znaczenie i powinny wejść każdemu w nawyk.

Czym są badania profilaktyczne?

Profilaktyka jest najważniejszą, najskuteczniejszą i najtańszą metodą dbania o własne zdrowie. Praktyki prowadzenia zdrowego trybu życia, czyli utrzymywanie zbilansowanej i bogatej w rozmaite źródła witamin i składników odżywczych diety, regularna aktywność fizyczna, dbanie o zdrowie psychiczne to część profilaktyki wczesnej. Jest to również pierwszy krok do utrzymania dobrego stanu zdrowia. Profilaktyka pierwotna ma zapobiegać schorzeniom przez kontrolę czynników ryzyka chorób. Oprócz predyspozycji genetycznych, czynników środowiskowych i behawioralnych, czynniki demograficzne, np. płeć mają wpływ na rozwój konkretnych chorób. Kobiety są narażone na niektóre choroby bardziej niż mężczyźni. Płeć piękną, według danych WHO, częściej spotykają takie choroby jak osteoporoza, choroby tarczycy, toczeń, żylaki, a także problemy związane ze zdrowiem reprodukcyjnym. Profilaktyka wtórna stawia oczywiście na pierwszym miejscu badania profilaktyczne, które pozwolą na wczesne wykrycie ewentualnych chorób i szybkie wprowadzenie leczenia. Badania profilaktyczne kobiet to przede wszystkim badania ogólne, które mają ocenić stan zdrowia pod kątem najpowszechniejszych chorób. Niektóre pakiety badań należy wykonywać niezależnie od wieku pacjentki, ale identyfikuje się też takie badania profilaktyczne, które szczególnie będą służyć kobietom w określonym wieku. 

Badania profilaktyczne dla kobiet w każdym wieku

Podstawowe badania profilaktyczne obejmują morfologię krwi, ogólne badanie moczu, badanie ginekologiczne oraz pomiar BMI. Badania profilaktyczne zalecane kobietom to także kontrola stomatologiczna i pomiar ciśnienia tętniczego. Wymienione badania mają na celu ocenę ogólnego stanu zdrowia i diagnozę ewentualnych niewłaściwości i schorzeń. 

Ogólne badanie krwi, czyli pełna morfologia ocenia ilość składników krwi: czerwonych i białych krwinek, hemoglobiny, hematokrytu i płytek krwi. Każdy z tych elementów pełni bardzo ważne funkcje w organizmie człowieka od transportu tlenu przez zwalczanie infekcji po udział w krzepnięciu krwi. Oprócz tych parametrów morfologia analizuje także inne wskaźniki: MCV, MPV, MCH, MCHC, RDW I PDW. Są to wskaźniki pomocne w ocenie całego procesu tworzenia się nowych krwinek. Badania krwi pozwalają na analizę ogólnego stanu zdrowia, ale są też jednym z badań diagnostycznych, które mogą wykryć niedokrwistość, białaczkę, czy stany zapalne.

Badanie ogólne moczu to badanie laboratoryjne, na które składają się trzy etapy. Pierwszym z nich jest ocena cech fizycznych zebranej próbki, czyli barwy, zapachu, przejrzystości, odczynu i ciężaru właściwego, drugi etap skupia się na cechach chemicznych takich jak białko, bilirubina, ciała ketonowe, glukoza, hemoglobina, mioglobina, urobilinogen i związki azotowe, a trzeci to badanie osadu przy użyciu mikroskopu. Badanie ogólne moczu należy wykonać w celu rozpoznania chorób układu moczowego i monitorowania stanu nerek i wątroby. Badanie wykonuje się oczywiście na określony sposób. Zbiórki moczu należy dokonać do specjalnego pojemnika, wykorzystuje się do tego środkowy strumień porannego moczu, i po zabezpieczeniu oddać do analizy w przychodni. Jedynie poprawne wykonanie badania umożliwi rzetelne wyniki.

Badanie ginekologiczne powinno być kontrolnie wykonywane raz w roku. Rutynowa wizyta u ginekologa przebiega zazwyczaj według tego samego schematu. Na początku, podczas wywiadu lekarz zadaje pytania na temat przebytej miesiączki, ogólnego przebiegu miesiączek, ogólnego stanu zdrowia, przebytych ciąż, poronień i innych zdarzeń lub problemów, które mogłyby mieć wpływ na zdrowie kobiety pod względem ginekologicznym. Kolejnym etapem wizyty jest  badanie przy użyciu wziernika. Podczas tego badania ginekolog sprawdza wewnętrzne narządy płciowe i może pobrać materiał do badania cytologicznego. Wykonywanie badania piersi jest dosyć powszechne, jednak niektóre kobiety nie spotkały się z nim podczas wizyty u ginekologa. Kobietom zaleca się samodzielne profilaktyczne wykonywanie badań piersi tzw. samobadanie piersi.

W ramach badań ogólnych wykonuje się pomiar BMI lub pomiar wzrostu, masy ciała i obwodu w klatce. Oba podstawowe badania wykorzystywane są do oceny ryzyka wielu chorób cywilizacyjnych, szczególnie otyłości, cukrzycy, a także chorób serca. Regularnie wykonywane badania profilaktyczne kobiet nie muszą być skomplikowane, a powinny pomóc w ocenie stanu zdrowia. Jedynym z takich badań jest pomiar ciśnienia tętniczego. Ciśnienie mierzone cyklicznie pozwoli monitorować rozwój ewentualnych chorób układu krążenia i pomoże w określeniu poziomu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Zadając sobie pytanie, które badanie należy dodatkowo przeprowadzić, mając na uwadze zdrowie kobiety na myśl przychodzi jeszcze kontrola stomatologiczna. Badanie u stomatologa to podstawa w profilaktyce, niezależnie od wieku płci czy wieku, a pierwsze spotkanie ze stomatologiem powinno się odbyć już około pierwszego roku życia, aby móc prawidłowo ocenić  stan zdrowia.

Pakiet kobiety po 20-stce – jakie badania?

Kobiety po 20. roku życia nie myślą zbyt dużo o badaniach profilaktycznych. Jak jednak wiemy, badania profilaktyczne warto wykonywać jak najwcześniej, aby móc zapobiegać chorobom. W pakiecie badań ogólnych oprócz podstawowej morfologii krwi, analizy próbki moczu, pomiaru ciśnienia i wykonania badania ginekologicznego, znajdują się także inne badania profilaktyczne kobiet. Jest to przede wszystkim lipidogram, czyli rodzaj badania krwi, który obejmuje pomiar stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu HDL, cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. Wyniki badań pozwolą ocenić ryzyko wystąpienia ataku serca, udaru, miażdżycy i choroby wieńcowej. Profil lipidowy to rodzaj badania laboratoryjnego oznacza to, że następuje pobranie krwi, po którym próbki należy dokładnie przeanalizować w kontekście ich norm.

Pakiet badań diagnostycznych dla kobiet po 20-stce zawiera także badanie OB (odczynu Biernackiego), czyli odczynu opadania krwinek czerwonych. Jest to badanie krwi, dlatego, aby je wykonać należy udać się do specjalnego punktu pobrań. Przed wykonaniem badania krwi należy być na czczo, a bezpośrednio przed pobraniem krwi należy wypić niewielką ilość wody niegazowanej. Tego typu badania warto wykonać, aby zdiagnozować choroby zapalne, autoimmunologiczne, nowotwory, czy choroby nerek i wątroby.

Badania profilaktyczne kobiet po 30

Kobiety po 30. roku życia powinny nadal regularnie przeprowadzać większość badań krwi, szczególnie badanie składu krwi, badanie poziomów cholesterolu, badanie moczu, samobadanie piersi i pomiar ciśnienia. Dzięki badaniom profilaktycznym pacjentki będą pewne swojego stanu zdrowia i będą chętniej wykonywać badanie ogólne. Po 30-stce warto skupić się na zdrowiu również pod kątem ginekologicznym. Dla wielu kobiet jest to właśnie wiek, w którym chcą zajść w ciążę, a aby cały proces przebiegał bezpiecznie i pomyślnie potrzebne są badania umożliwiające sprawdzenie stanu zdrowia. Pierwszym ważnym dla kobiet badaniem jest USG piersi. Najlepiej co roku należy wykonywać to badanie, głównie w celach profilaktycznych, aby wykluczyć lub potwierdzić obecność zmian nowotworowych oraz jako kontrola w leczeniu. USG piersi to badanie obrazowe tkanek, które jest bezpieczne, nieinwazyjne, bezbolesne i trwa około 15 minut. W miarę możliwości badanie należy wykonać w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego, co ułatwi diagnozę. Kolejnym badaniem, które warto przeprowadzić, jest cytologia. Jest to typowe badanie przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy, które mniej niż raz do roku kobieta powinna wykonać.

Pakiet badań dla kobiet po 40. roku życia

Pierwszym badaniem, które warto wykonać po 40-stce, jest profil tarczycowy, czyli badanie poziomu hormonów tarczycy. Tarczycę bada się, dokonując analizy poziomu hormonów TSH, FT3 i FT4. Są to podstawowe badania ogólne w celu rozpoznania niedoczynności lub nadczynności tarczycy, choroby Hashimoto i guzków tarczycy, czyli chorób, które częściej występują u kobiet. Badanie wykonuje się średnio co roku, chyba że lekarz postanowi inaczej. Analiza poziomu TSH, FT3 i FT4 to badanie laboratoryjne krwi, dlatego wykorzystuje się pobieranie krwi na czczo najczęściej z żyły łokciowej.   Po 40. roku życia warto także wykonać badanie przesiewowe w kierunku cukrzycy, czyli sprawdzić stężenie glukozy. Badanie poziomu glukozy umożliwia diagnostykę hipoglikemii, hiperglikemii i cukrzycy, czyli poważnych chorób cywilizacyjnych, które dotykają wiele osób. Badanie należy przeprowadzić rano, ponieważ na stężenie glukozy wpływa cykl dzienny. Tak jak w przypadku innych badań krwi ważne, aby pacjent nie jadał na 8-14 godzin przed badaniem i był wypoczęty.

Jakie badania ogólne wykonać dla ogólnego stanu zdrowia kobiety po 50. roku życia

Zakres badań profilaktycznych dla kobiet, które ukończyły 50 lat, trochę się zmienia, jednak na badania ogólne warto się nadal zgłaszać. Po 50-ce pacjentki powinny cały czas, najlepiej co roku wykonywać test – pobieranie krwi głównie pod względem stężenia glukozy, poziomu hormonów tarczycy, ale nie zapomnijmy, że podstawowymi badaniami krwi dla kobiet są morfologia i OB, które w tym wieku również warto przeprowadzać. Również po 50. nadal trzeba przeprowadzać ogólne badanie moczu, a także badanie krwi utajonej w kale. Dodatkowo zaleca się pobieranie krwi do badania stężenia kwasu moczowego, Każde badanie krwi należy zrealizować zgodnie z zaleceniami i procedurami, dlatego wcześniej warto zapoznać się z informacjami, które pomogą pacjentowi przygotować się do badania. Wykonywanie badań laboratoryjnych to jednak nie wszystko. Dedykowany pakiet kobiety powinien zawierać także mammografię, czyli badanie obrazowe piersi, które pozwoli na wykrycie bezobjawowych zmian, które w późniejszym stadium mogłyby okazać się niebezpieczne dla zdrowia.

Pakiet medyczny – jakie wykonać badanie?

Jak wiemy, profilaktyka jest kluczowa dla zdrowia, dlatego regularnie należy wykonywać badania. W tym celu pomóc może pełny pakiet badań tzw.pakiet medyczny. Jest to zbiór usług medycznych: konsultacji lekarskich i zabiegów, które przydadzą się zarówno w profilaktyce, jak i w leczeniu i są zgodne z zasadą o regularnym wykonywaniu badań. Zazwyczaj taki pakiet zawiera badania, które pacjent może samodzielnie wybrać i dostosować do swoich potrzeb. Dostępne są również dedykowane pakiety medyczne np. pakiet kobiety uzupełniony o usługi wskazane dla płci żeńskiej, pakiet dla osób starszych, czy cukrzyków. Dla większości społeczeństwa ważne są również koszty opieki zdrowotnej. Pakiety medyczne mają bardzo atrakcyjne ceny. Cena badania ustalana jest w taki sposób, aby była przystępna, jednak klienci nie płacą za każde badanie lub zabieg oddzielnie, a cały koszt zamyka się nawet w kilkudziesięciu złotych. Dodatkowo pakiet kobiety uwzględnia kalendarz badań, badania są starannie dobrane, aby dopasować się do pacjentki i zadbać o jej zdrowie i dobre samopoczucie.